สร้างสรรค์งานสถาปัตยกรรมไทยด้วยความรัก โดย ดร.เสงี่ยม บุญมีฤทธิ์



 
งานสถาปัตยกรรมไทย เป็นสิ่งที่บ่งบอกถึงวัฒนธรรมและประเพณีของประเทศไทย หรือ อาจเรียกได้ว่าเป็นรากเหง้าของชาติไทยก็ว่าได้ งานของไทยมีความโดดเด่นไม่แพ้ชาติตะวันตก คนต่างชาติรู้จักบ้านเรือนไทย ศาลาไทย  ผ่านเอกลักษณ์ที่มีความวิจิตรงดงามในแบบฉบับไทยแท้
ในปีหนึ่งๆ มีชาวต่างชาติเดินทางข้ามน้ำข้ามทะเลมาเพื่อชมความงามของสถาปัตยกรรมไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งวัดพระศรีรัตนศาสดาราม (วัดพระแก้ว) นอกจากจะเป็นวัดในพระราชวังหลวงแล้ว ก็ยังเป็นสถานที่ประดิษฐาน พระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร หรือพระแก้วมรกต พระคู่บ้านคู่เมืองของไทยด้วย อีกทั้งยังมีสถาปัตยกรรมตามแบบสมัยรัตนโกสินทร์ที่สวยงามสมบูรณ์แบบ และอีกหนึ่งวัดซึ่งเป็นที่หมายตาของชาวต่างชาติได้แก่ วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม (วัดโพธิ์) ที่ไม่ได้มีชื่อเสียงในเรื่องของการนวดแผนไทยโบราณเท่านั้น แต่สถาปัตยกรรมและกลุ่มอาคารต่าง ๆ ก็สวยงดงามไม่แพ้กัน โดยเฉพาะรูปปั้นยักษ์ที่มีสีกายเป็นสีแดงและสีเขียว ลักษณะคล้ายยักษ์ในวรรณคดีเรื่องรามเกียรติ์  

รักในสิ่งใด ซึมซับในสิ่งนั้น เราย่อมทำงานนั้นออกมาได้ดี
ผมเติบโตไม่ในครอบครัวที่ไม่ได้มีฐานะ คุณพ่อเป็นช่างชาวบ้าน ผมจึงได้ทำงานก่อสร้างมาตั้งแต่เด็ก ก็ได้ซึมซับเรียนรู้งาน จนกระทั่งได้มีโอกาสทำโบสถ์วัดบางหลวง ซึ่งเป็นบ้านเกิด ลองได้ทำแล้วรู้สึกว่าชอบ เหมือนได้ทำงานศิลปะ หลังจากนั้นก็ได้มีโอกาสทำงานสถาปัตยกรรมไทยเรื่อยมา จนค่อนข้างมั่นใจและมีประสบการณ์จึงเปิดบริษัทก่อสร้าง รับงานสถาปัตยกรรมไทยชื่อ บริษัท ส.บุญมีฤทธิ์วิศวกรรม จำกัด
แต่เหนือสิ่งอื่นใด คือ พื้นฐานต้องมีใจรักงานด้านนี้ งานอะไรที่เราทำด้วยความรัก เราจะใส่ใจและให้ความสำคัญเสมอ แต่ที่สำคัญกว่านั้น คือ ความรับผิดชอบ ซึ่งจำเป็นอย่างมาก

 

 


งานก่อสร้างสถาปัตยกรรมไทยนั้น มีความท้าทายมาก ซึ่งมีลักษณะ ดังนี้
1.ท้าทายสำหรับคนไม่เป็นงาน ในที่นี้คือคนที่ไม่เป็นพื้นฐานด้านสถาปัตยกรรมไทยเลน เพราะงานก่อสร้างประเภทนี้มีความเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัวสูง
2.ท้าทายเพราะต้องอาศัยความชำนาญ คือต้องเป็นคนที่มีความรู้ จะรู้จากการที่เรียนจากตำรา หรือศึกษาจากการทำงาน ก็ต้องรู้จนชำนาญ ถึงจะทำงานด้านนี้ได้ดี
3.ท้าทายเพราะอาศัยงานครู เนื่องจากงานสถาปัตยกรรมไทย มีแบบแผนที่ชัดเจน มีศิลปินเป็นผู้ออกแบบอาศัยการผนวกของวัฒนธรรมและประเพณี ผู้ที่ปฏิบัติงานจึงต้องศึกษาและทำให้เป็นไปตามแบบแผนที่ยึดถือ
4.ท้าทายเรื่องอารมณ์ เนื่องจากมันคืองานศิลปะเฉพาะตัว ศิลปินผู้ทำงานต้องมีอารมณ์สอดคล้อง เพื่อรังสรรค์ผลงานออกมาให้ดีที่สุด
5.ท้าทายเรื่องการเลือกวัสดุที่คงคุณค่าโบราณสถาน นี่คงเป็นอีกเรื่องหนึ่งที่สำคัญ โดยเฉพาะการเลือกปูนฉาบ หรือสีที่ใช้ซ่อมแซม ต้องเลือกให้เหมาะสมกับงาน จึงมีความพิเศษเป็นอย่างมาก ซึ่งจะเลือกใช้ปูนหมักปูนตำที่มีเอกลักษณ์ในการผสมตามแบบฉบับโบราณ อีกทั้งการเลือกสีนั้น ต้องเลือกให้เหมือนสีเดิม และให้คงสภาพของโบราณสถานมากที่สุด แต่เหนือสิ่งอื่นใดต้องคำนึงถึงคุณค่าทางประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรมเป็นหลัก ส่วนการแก้ปัญหาหาความท้าทายต่าง ๆนั้น นอกจากจะต้องเรียนรู้และฝึกฝนอยู่เสมอแล้ว ผมยังใช้หลักการทางพระพุทธศาสนา คือ การทำสมาธิ เพื่อให้จิตใจสงบและพร้อมที่จะทำงานอยู่เสมอ

ค้นพบคุณค่าที่แท้จริงของงานสถาปัตยกรรมไทย
เมื่อครั้งที่ผมได้ทำดุษฎีนิพนธ์ เพื่อจบปริญญาเอก ผมทำในหัวข้อ “ศิลป์แผ่นดิน : แนวนโยบายและบทบาทของรัฐกับการส่งเสริมและพัฒนาสถาปัตยกรรมไทยเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่ทรงคุณค่าและโดดเด่นเป็นสากล” จากการศึกษาพบว่า งานสถาปัตยกรรมไทยนี่แหละ เป็นตัวขับเคลื่อนและเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจที่ดีมากประการหนึ่ง แต่ภาครัฐต้องส่งเสริมให้มีความโดดเด่นในระดับสากล เพื่อการยอมรับและยกคุณค่าให้มากยิ่งขึ้น สำคัญที่สุดเราต้องสงวนรักษาไว้ให้เป็นมรดกของแผ่นดินอย่างยั่งยืนสืบไป
 
ฉะนั้นการสร้างสรรค์งานสถาปัตยกรรมไทย ไม่ได้อาศัยเพียงแต่ทักษะในการทำงาน แต่ต้องอาศัย ความรัก และ ความรับผิดชอบ เพื่อให้งานออกมาอย่างมีเอกลักษณ์ ถูกต้องตามแบบแผนและวัฒนธรรมไทยได้มากที่สุด ซึ่งสิ่งนี้ยังส่งผลดีต่อสังคมไทยและเศรษฐกิจในแง่ดีอีกด้วย




ดร.เสงี่ยม บุญมีฤทธิ์
ประธานบริษัท ส.บุญมีฤทธิ์วิศวกรรม จำกัด

 
 

 

สร้างสรรค์งานสถาปัตยกรรมไทยด้วยความรัก โดย ดร.เสงี่ยม บุญมีฤทธิ์

โปรดกรอกข้อมูลที่สำคัญ (*) ให้ครบถ้วน